گاز خوردن ماشین هنگام گرفتن کلاچ، یعنی باقی ماندن دور موتور در عدد بالا به‌جای افت طبیعی آن،چند علت دارد. خرابی یا کثیفی استپر موتور، گیر کردن دریچه گاز در حالت باز، نشت هوا در سیستم ورودی یا خرابی سنسور دور موتور همه از دلایل این مشکل هستند. نکته جالب اینجاست که گاهی درست اتفاق عکس می‌افتد؛ یعنی به‌جای ماندن دور موتور در عدد بالا، دور موتور بیش‌ازحد افت می‌کند یا حتی ماشین خاموش می‌شود که آن هم اغلب ریشه در همان قطعات دارد، فقط در جهت عکس. گاز خوردن پراید هنگام گرفتن کلاچ نیز بسیار رایج است که به استپر موتور مربوط می‌شود. اصلی‌ترین علت های گاز خوردن ماشین حین گرفتن کلاچ را در همیار تشخیص بررسی می‌کنیم.
دلایل اصلی گاز خوردن ماشین هنگام گرفتن کلاچ
گاز خوردن خودرو هنگام گرفتن کلاچ می‌تواند نشانه‌ای از مشکل در بخش‌های مختلف سیستم انتقال قدرت یا موتور باشد. از جمله دلایل رایج این مشکل می‌توان به خرابی استپر موتور، گیر کردن سیم کلاچ (در خودروهای دارای کلاچ سیمی)، نقص در سنسور اکسیژن، خرابی سنسور دور موتور و حتی در خودروهای دوگانه‌سوز، ایراد در قطعات سیستم گازسوز مانند منیفولد اشاره کرد.
برای رفع این دست از مشکلات، بررسی دقیق خودرو و شناسایی دقیق قطعه معیوب ضروری است. استفاده از دستگاه دیاگ می‌تواند در تشخیص سریع‌تر و دقیق‌تر علت این مشکل بسیار موثر باشد. پس از تشخیص دقیق، اقدامات لازم برای تعمیر یا تعویض قطعه معیوب باید انجام شود. اما اصلی‌ترین علت گاز خوردن ماشین هنگام گرفتن کلاچ چیست و چطور باید این مشکل را حل کنیم؟
1- خرابی استپر موتور
استپر موتور وظیفه تنظیم دور آرام موتور را بر عهده دارد. در صورت خرابی این قطعه، دور موتور به درستی کنترل نشده و ممکن است خودرو گاز بخورد. گیر کردن دریچه هوا، تغییرات ناگهانی در دور موتور و عدم تنظیم دقیق دور آرام، مراحل بعد از خرابی استپر موتور هستند.
در واقع، هنگامی که شما کلاچ را می‌گیرید، انتظار دارید که دور موتور کاهش یابد و خودرو به حالت آرام درآید. با خرابی استپر موتور، دریچه هوا به درستی بسته نشده و همچنان هوای کافی وارد موتور می‌شود. در ادامه، موتور به احتراق ادامه داده و دور آن کاهش نمی‌یابد.
در صورت تشخیص خرابی استپر موتور، باید آن را تعویض کنید. استپر موتور قطعه‌ای نسبتا ارزان قیمت است و تعویض آن نیز کار پیچیده‌ای نیست.
اگر قرار است ماشینی را خریداری کنید و نمی‌دانید که در هنگام گرفتن کلاچ، گاز می‌خورد یا نه، پکیج آموزش کارشناسی خودرو بگیرید.
2- مشکل دریچه گاز از دلایل اصلی گاز خوردن ماشین هنگام گرفتن کلاچ
مشکل در دریچه گاز یا سنسورهای مرتبط با آن، یکی از دلایل رایج گاز خوردن ماشین هنگام گرفتن کلاچ است. برای درک بهتر این ارتباط در بخش زیر، به نقش هر یک از این اجزا در سیستم سوخت‌رسانی خودرو اشاره می‌کنیم:
دریچه گاز مانند یک شیر عمل می‌کند که میزان هوای ورودی به موتور را کنترل می‌کند. هنگامی که شما پدال گاز را فشار می‌دهید، دریچه گاز باز شده و هوای بیشتری وارد موتور می‌شود. در حالت عادی، هنگام رها کردن پدال گاز، دریچه گاز بسته شده و میزان هوای ورودی کاهش می‌یابد.
اگر دریچه گاز به دلایلی مانند کثیفی یا خرابی مکانیکی در حالت باز گیر کند، هوای اضافی وارد موتور شده و باعث افزایش دور موتور می‌شود. حتی زمانی که شما کلاچ را می‌گیرید، دریچه گاز همچنان باز بوده و موتور به احتراق ادامه می‌دهد. این توضیحات از بحث‌های آموزش کارشناسی خودرو برگرفته شده است.
برای رفع مشکل دریچه گاز و جلوگیری از گاز خوردن ماشین، راه‌حل‌های زیر کمک‌کننده است:
- در بعضی موارد، کثیفی و رسوبات روی دریچه گاز باعث گیر کردن آن می‌شود. با تمیز کردن دریچه گاز، انتظار داریم این مشکل رفع شود.
- در صورتی که مشکل از سنسور دریچه گاز باشد، راهی جز تعویض آن نیست.
- در برخی از موارد، تنظیم مجدد دریچه گاز تا حدودی مشکل را برطرف می‌کند.
3- نشت هوا در سیستم ورودی هوا
نشت هوا در سیستم ورودی هوا از علت‌های گاز خوردن ماشین هنگام گرفتن کلاچ است. برای درک بهتر ارتباط بین نشت هوا و گاز خوردن خودرو هنگام گرفتن کلاچ لازم است بدانیم که سیستم ورودی هوا چه نقشی در موتور خودرو ایفا می‌کند.
سیستم ورودی هوا وظیفه تامین هوای مورد نیاز برای احتراق در موتور را بر عهده دارد. این هوا با سوخت مخلوط شده و در سیلندرها مشتعل می‌شود. میزان هوای ورودی به موتور توسط ECU (واحد کنترل الکترونیکی موتور) براساس اطلاعاتی که از سنسورهای مختلف دریافت می‌کند، کنترل می‌شود. وقتی در سیستم ورودی هوا نشتی وجود داشته باشد، هوا بیشتر از مقدار مورد نیاز وارد موتور می‌شود. این ارتباط معیوب، نسبت هوا به سوخت در مخلوط سوخت و هوا را تغییر می‌دهد و میزان احتراق، بیشتر می‌شود. با سوختن بیشتر، دور موتور هم روندی افزایشی خواهد داشت.
4- خرابی سنسور دور موتور
خرابی سنسور دور موتور باعث افزایش دورهای آن می‌شود. بنابراین، یکی از چند علت گاز خوردن ماشین حین گرفتن کلاچ، با سنسور دور موتور ارتباط دارد. این سنسور یکی از قطعات بسیار مهم در سیستم مدیریت موتور خودرو است. سنسور دور موتور، تعداد دور در دقیقه (RPM) موتور را اندازه گیری کرده و این اطلاعات را به ECU (واحد کنترل الکترونیکی موتور) می‌فرستد. این واحد کنترلی از اطلاعات برای تنظیم دقیق میزان سوخت تزریقی، زمان جرقه‌زنی و سایر پارامترهای موتور استفاده می‌کند.
اختلال در سنسور با بیشتر شدن مقدار سوخت تزریقی یا تنظیم نامناسب زمان جرقه‌زنی باعث افزایش دور موتور می‌شود. حتی زمانی که کلاچ را می‌گیرید، موتور به دلیل دریافت سوخت اضافی به کار خود ادامه می‌دهد و دور آن کمتر نمی‌شود. ناگفته نماند که در مبحث‌های آموزش دیتیلینگ خودرو، سنسورها اهمیت زیادی دارند.
علت پایین آمدن دور موتور هنگام گرفتن کلاچ
برخلاف حالت گاز خوردن که دور موتور بالا می‌ماند، گاهی یک اتفاق برعکس می‌افتد و با گرفتن کلاچ، دور موتور بیش از حد طبیعی (حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ دور در دقیقه) افت می‌کند یا حتی خودرو خاموش می‌شود. جالب اینجاست که ریشه این مشکل هم اغلب همان قطعاتی هستند که در گاز خوردن نقش دارند، فقط این‌بار در جهت عکس خراب شده‌اند:
- خرابی یا کثیفی استپر موتور، که این‌بار به‌جای باز ماندن بیش‌ازحد دریچه هوا، نمی‌تواند هوای کافی برای حفظ دور آرام تأمین کند.
- مشکل سنسور دریچه گاز، که اطلاعات نادرست موقعیت دریچه را به ECU می‌فرستد.
- ضعیف بودن شمع یا کویل، که جرقه‌زنی ناقص باعث افت ناگهانی دور موتور می‌شود.
- مشکلات برقی مثل باتری ضعیف، دینام معیوب یا رله‌های خراب، که تغذیه پایدار موتور را مختل می‌کنند.
اگر این افت دور فقط هنگام کلاچ گرفتن یا تعویض دنده اتفاق می‌افتد، ابتدا سراغ تمیز کردن یا تست استپر موتور بروید، چون در اکثر موارد همین قطعه مقصر است. اگر مشکل باقی ماند، بررسی سنسور دریچه گاز و وضعیت شمع‌ها قدم بعدی است.
کلام پایانی
تشخیص دقیق علت گاز خوردن خودرو هنگام گرفتن کلاچ بسیار مهم است؛ زیرا تعمیر یا تعویض قطعه‌ای که مشکلی ندارد، علاوه‌بر هدر دادن هزینه، ممکن است مشکل اصلی را حل نکند و حتی به سایر قطعات خودرو آسیب برساند. به همین دلیل توصیه می‌شود که برای رفع این مشکل، حتما به یک تعمیرکار حرفه‌ای مراجعه کنید.
- تست استپر موتور: با بستن ورودی هوا و بررسی عملکرد استپر، می‌توان به سلامت آن پی برد.
- تست سنسور دریچه گاز: با قطع اتصال سنسور و بررسی تغییرات در عملکرد موتور، می‌توان به خرابی احتمالی آن پی برد.
- بررسی نشتی هوا: با استفاده از آب و بررسی محل اتصال قطعات مختلف، می‌توان نشتی‌های احتمالی در سیستم ورودی هوا را شناسایی کرد.
در صورتی که با انجام این تست‌ها نتوانید مشکل را برطرف کنید، باید به سراغ بررسی ECU و سایر قطعات مرتبط بروید.
